Uống nhầm thuốc của người khác trong nhà: cần làm gì ngay lúc đó?

Khi phát hiện đã uống nhầm thuốc của người khác, gọi ngay 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất, mang theo vỏ hộp hay vỉ thuốc đã uống. Không tự gây nôn, không tự cho uống thêm gì để “giải độc”, và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường trong lúc chờ hỗ trợ y tế.

Vì sao cần xử trí ngay, không chờ xem triệu chứng

Một người có thể chưa có biểu hiện gì ngay sau khi uống nhầm thuốc, nhưng điều đó không có nghĩa là an toàn — một số phản ứng chỉ xuất hiện sau một khoảng thời gian, và mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc vào loại thuốc, liều lượng đã uống, cân nặng và tình trạng sức khỏe của người đó. Theo hướng dẫn sơ cứu ngộ độc của Vinmec, nên liên hệ hỗ trợ y tế sớm và chuẩn bị sẵn thông tin về thời điểm uống, liều lượng ước tính và cách tiếp xúc, để nhân viên y tế có đủ dữ liệu xác định hướng xử trí phù hợp — việc này càng sớm thì tiên lượng càng tốt.

Các bước cần làm ngay khi phát hiện uống nhầm thuốc

• Gọi cấp cứu hoặc đến cơ sở y tế gần nhất ngay. Vinmec khuyên gọi số cấp cứu 115 khi nạn nhân đã uống quá liều thuốc hay có dấu hiệu bất thường như buồn ngủ bất thường, khó thở, kích động không kiểm soát hoặc co giật.
• Giữ lại và mang theo vỏ hộp, vỉ thuốc hoặc bao bì có nhãn của thuốc đã uống nhầm, để đội cứu thương hoặc nhân viên y tế biết chính xác loại thuốc và lượng còn thiếu trong vỉ/hộp.
• Hỏi lại người đã uống nhầm (nếu còn tỉnh và trả lời được) xem họ đã uống thuốc gì, uống lúc nào, để ghi nhớ và báo lại cho nhân viên y tế.
• Theo dõi sát trong lúc chờ hỗ trợ, không để người đó ở một mình, đặc biệt nếu là trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi.

Những điều tuyệt đối không nên làm

• Không tự gây nôn bằng cách móc họng hay cho uống siro gây nôn. Theo Vinmec, cách này không được khuyến khích vì chưa chắc có hiệu quả và có thể khiến người bệnh hít chất nôn vào phổi, gây nguy hiểm thêm.
• Không tự cho uống thêm bất cứ thứ gì để “giải độc” hay làm loãng thuốc trong dạ dày — việc này không có cơ sở và có thể làm tình trạng phức tạp hơn khi nhân viên y tế thăm khám.
• Không tự đoán liều “giải độc” hay tự dùng thuốc khác để xử lý — đây là quyết định chuyên môn, không nên tự thực hiện tại nhà.
• Không chủ quan vì “chỉ uống một viên” hoặc “trông vẫn bình thường”. Mức độ ảnh hưởng không đánh giá được chỉ bằng quan sát bên ngoài.

Dấu hiệu nguy hiểm cần theo dõi trong lúc chờ hỗ trợ

Trong khi chờ cấp cứu hoặc trên đường đến cơ sở y tế, cần để ý các dấu hiệu sau và báo ngay cho nhân viên y tế nếu xuất hiện: lơ mơ, lú lẫn hoặc khó đánh thức; thở nhanh, thở chậm hoặc khó thở; tim đập nhanh bất thường; đổ mồ hôi nhiều kèm da lạnh hoặc nóng bất thường; buồn nôn, nôn nhiều, đau bụng hoặc tiêu chảy; và đặc biệt là co giật hoặc mất ý thức. Nếu người bệnh ngừng thở hoặc không còn dấu hiệu sống, cần gọi cấp cứu ngay và làm theo hướng dẫn hô hấp nhân tạo mà tổng đài cấp cứu cung cấp qua điện thoại.

Khi nào cần đi khám hoặc gọi cấp cứu ngay lập tức

Gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất ngay khi: người uống nhầm có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào kể trên; không rõ loại thuốc hoặc liều lượng đã uống; người uống nhầm là trẻ nhỏ, người già hoặc người có bệnh mạn tính; hoặc thuốc đã uống nhầm là loại cần kiểm soát đặc biệt. Ngay cả khi người đó có vẻ bình thường, vẫn nên liên hệ cơ sở y tế để được hướng dẫn theo dõi thêm, vì một số phản ứng không xuất hiện ngay.

Giảm rủi ro uống nhầm thuốc khi nhà có nhiều người cùng dùng thuốc

Sau khi xử trí xong tình huống trước mắt, điều đáng làm tiếp theo là giảm rủi ro lặp lại. Nguyên tắc cơ bản là để riêng hộp hoặc vỉ thuốc của từng người, ghi rõ tên trên bao bì, không dồn thuốc của nhiều người vào chung một chai hay hộp không nhãn — cách sắp xếp này đã được nói kỹ hơn trong bài nhà nhiều người cùng uống thuốc không nhầm lẫn. Nếu nhà dùng app nhắc thuốc, nhóm Gia đình trong Thuốc ơi lưu đơn thuốc và lời nhắc của mỗi người tách riêng theo tài khoản, không gộp chung vào một danh sách; khi thông báo hiện lên, tên thuốc và giờ uống hiển thị rõ ngay trên màn hình, giúp dễ phân biệt lời nhắc này là của ai hơn so với việc ghi chung trên giấy hay đặt lời nhắc gộp trên một điện thoại dùng chung.

Việc này chỉ giúp giảm nguy cơ cầm nhầm hộp thuốc, không thay thế cho việc xử trí khi sự việc đã xảy ra — nếu nghi ngờ đã uống nhầm, luôn ưu tiên các bước ở trên trước khi nghĩ đến chuyện sắp xếp lại tủ thuốc.